Strome podejście, łańcuchy, skalne stopnie i panorama dwóch tatrzańskich dolin sprawiają, że wyprawa na Czerwoną Ławkę nie jest zwykłym spacerem. Opisuję tutaj najpraktyczniejszy wariant pętli przez Hrebienok, Chatę Téryego i Zbójnicką Chatę, a także czas przejścia, poziom trudności, wyposażenie oraz warunki, w których lepiej zawrócić.
Najważniejsze informacje przed wyjściem na Czerwoną Ławkę
- Czerwona Ławka to przełęcz Priečne sedlo na wysokości około 2352 m n.p.m., a nie klasyczny punkt widokowy.
- Najlepsza pętla prowadzi przez Hrebienok, Chatę Téryego i Zbójnicką Chatę.
- Na trasie występują łańcuchy, klamry, strome płyty i ekspozycja.
- Na całe przejście trzeba przeznaczyć około 8-10 godzin wraz z przerwami.
- Szlak jest przeznaczony dla osób z dobrą kondycją i obyciem w trudnym terenie.
To nie jest ławka widokowa, tylko wymagająca przełęcz
Nazwa potrafi zmylić. Czerwona Ławka, po słowacku Priečne sedlo, jest wysokogórską przełęczą położoną między Małą a Wielką Doliną Zimnej Wody. Na wysokości 2352 m n.p.m. oferuje szeroką panoramę na tatrzańskie granie, ale samo przejście przez przełęcz wymaga sprawnego poruszania się po skale.
Największe wrażenie robi kontrast między spokojnym podejściem do Chaty Téryego a końcówką trasy. Przez długi czas idzie się wygodnym, choć mozolnym szlakiem, po czym teren nagle staje się stromy i techniczny. Właśnie ten moment wiele osób ocenia zbyt optymistycznie, patrząc tylko na dystans.
Dominująca intencja jest więc przede wszystkim poradnikowa i informacyjna. Czytelnik chce wiedzieć nie tylko, którędy iść, lecz także czy da sobie radę, ile czasu zarezerwować i jak przygotować się na odcinek z zabezpieczeniami.
Najlepsza pętla prowadzi przez dwie doliny
Najczęściej wybierany wariant zaczyna się w Starym Smokowcu. Można podejść pieszo na Hrebienok albo skrócić początek kolejką terenową. Ja traktowałbym przejazd jako opcję logistyczną, nie sposób na zmniejszenie trudności całej wyprawy, bo najważniejsze podejścia i zejścia znajdują się znacznie wyżej.
Przebieg trasy
| Odcinek | Orientacyjny czas | Charakter terenu |
|---|---|---|
| Stary Smokowiec - Hrebienok | około 45-60 min pieszo | Łagodne podejście, szeroka droga |
| Hrebienok - Chata Téryego | około 2,5-3 godz. | Podejście przez Małą Dolinę Zimnej Wody, kamienie i zakosy |
| Chata Téryego - Czerwona Ławka | około 1-1,5 godz. | Stromo, skalnie, łańcuchy i klamry |
| Przełęcz - Zbójnicka Chata | około 1,5-2 godz. | Eksponowane zejście i trudne płyty skalne |
| Zbójnicka Chata - Hrebienok | około 2-2,5 godz. | Długie zejście przez Wielką Dolinę Zimnej Wody |
Łącznie wychodzi zwykle 16-18 km i mniej więcej 1000-1200 m sumy podejść, zależnie od miejsca startu oraz wybranego wariantu. Same czasy przejścia są orientacyjne. Tłok przy łańcuchach, mokra skała albo częste postoje fotograficzne mogą wydłużyć dzień o godzinę lub dwie.
Ważny jest kierunek. Przejście od Chaty Téryego przez przełęcz do Zbójnickiej Chaty pozwala pokonać najbardziej stromy fragment podczas wspinania, a nie na śliskim zejściu. Odwrócenie pętli jest możliwe, lecz moim zdaniem mniej komfortowe dla większości turystów.
Łańcuchy i ekspozycja wymagają konkretnego przygotowania
Techniczna część zaczyna się powyżej Chaty Téryego. Szlak prowadzi po stromych płytach, między skalnymi progami i wąskimi miejscami, gdzie pomagają łańcuchy oraz metalowe klamry. Nie jest to wspinaczka wymagająca specjalistycznych umiejętności, ale trzeba używać rąk i utrzymywać trzy punkty podparcia.
Ekspozycja oznacza, że obok szlaku znajdują się miejsca z dużą przestrzenią i stromym spadkiem. Nie każdy odcinek jest pionowy, jednak przy lęku wysokości trudność psychiczna może być większa niż fizyczna. Na przełęczy jest ciasno, dlatego w sezonie letnim trzeba liczyć się z mijaniem innych osób i czekaniem przy zabezpieczeniach.
Dla kogo jest ten szlak
Wybrałbym go dla osoby, która ma już za sobą kilka długich tras w Tatrach i dobrze czuje się na stromych, skalnych ścieżkach. Nie polecałbym Czerwonej Ławki jako pierwszego szlaku z łańcuchami, szczególnie komuś, kto nie wie jeszcze, jak reaguje na ekspozycję.
- Potrzebna jest dobra kondycja, ponieważ trudny odcinek pojawia się po kilku godzinach marszu.
- Buty powinny mieć sztywną podeszwę i wyraźny bieżnik.
- Przed wejściem na łańcuchy najlepiej schować kijki do plecaka.
- Rękawiczki bez palców lub cienkie rękawiczki trekkingowe poprawiają komfort na metalowych zabezpieczeniach.
- Przy mokrej skale, oblodzeniu albo świeżym śniegu rozsądniej zakończyć wycieczkę przy schronisku.
Najczęstszy błąd polega na traktowaniu łańcucha jak poręczy na schodach. Łańcuch pomaga utrzymać równowagę, ale nie zastąpi dobrego ustawienia stóp. Zanim ruszę dalej, sprawdzam, czy poprzednia osoba zwolniła odcinek i czy mam stabilne miejsce na kolejny krok.
Kiedy zaplanować wejście i jak sprawdzić warunki
Najbezpieczniejszy okres na przejście przypada na lato i wczesną jesień, gdy śnieg zwykle ustępuje z wysokich partii. W TANAP-ie wiele wysokogórskich szlaków, w tym przejścia przez przełęcze, jest objętych sezonowym zamknięciem od 1 listopada do 31 maja. Konkretne ograniczenia mogą się zmieniać, dlatego przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualny komunikat parku.
Odpadają dni z burzą, intensywnym deszczem, gęstą mgłą i silnym wiatrem. Mokry granit jest zdradliwy, a przy ograniczonej widoczności łatwo stracić orientację wśród skał. W górach wysokich prognoza dla Starego Smokowca nie mówi wszystkiego, dlatego sprawdzam także warunki na wysokości przełęczy.
Przeczytaj również: Zejście z Giewontu - jak wrócić bezpiecznie i bez pośpiechu
Najlepsza pora dnia
Wyruszenie o świcie ma kilka zalet. Daje większy zapas światła, ogranicza ryzyko wejścia w burzę i pozwala ominąć największy tłok przy łańcuchach. Na pętlę ze Starego Smokowca przeznaczyłbym minimum 10 godzin z przerwami, nawet jeśli według mapy sama suma czasów wygląda krócej.
Nie planowałbym tej trasy jako szybkiego wejścia przed popołudniowym wyjazdem. Jeżeli kolejka na Hrebienok ma pomóc w logistyce, trzeba uwzględnić kolejkę do kas, oczekiwanie oraz ewentualną przerwę techniczną. Bezpieczniej założyć, że dzień w górach potrwa dłużej, niż liczyć na idealne tempo.
Co spakować na przejście przez Czerwoną Ławkę
Wyposażenie nie musi być alpinistyczne, ale powinno odpowiadać długiej trasie w wysokich górach. Podstawą są pełne buty trekkingowe, kurtka przeciwdeszczowa i ciepła warstwa, nawet jeśli rano w dolinie jest słonecznie.
- plecak o pojemności około 20-30 litrów,
- co najmniej 1,5-2 litry napojów,
- jedzenie na cały dzień oraz awaryjna przekąska,
- mapa offline i naładowany telefon,
- powerbank, czołówka i mała apteczka,
- folia NRC lub lekki koc termiczny,
- rękawiczki do łańcuchów,
- kijki trekkingowe używane przed i po technicznym odcinku.
Schroniska po drodze są dobrym miejscem na odpoczynek, ale nie traktowałbym ich jak gwarantowanego punktu zaopatrzenia. Przy dużym ruchu może zabraknąć czasu, miejsca albo konkretnego produktu. Własny zapas wody i jedzenia powinien być podstawą, a nie planem awaryjnym.
Przyda się również ubezpieczenie obejmujące koszty akcji ratowniczej na Słowacji. W polskich górach wiele osób przyzwyczaja się do bezpłatnego działania TOPR, ale za granicą zasady mogą być inne. To niewielki koszt w porównaniu z potencjalnymi wydatkami po wypadku.
Jak przejść trasę rozsądnie i nie zgubić zapasu sił
Początek nie powinien być wyścigiem. Podejście do Chaty Téryego jest długie, a oszczędzanie energii na pierwszych kilometrach robi dużą różnicę przy późniejszych łańcuchach. Utrzymuję tempo, przy którym mogę mówić pełnymi zdaniami, i robię krótkie postoje zamiast jednej bardzo długiej przerwy.
W schronisku dobrze zjeść coś konkretnego, ale nie ciężkiego. Kanapka, zupa, baton i napój sprawdzają się lepiej niż duży, tłusty posiłek przed stromym podejściem. Po odpoczynku warto jeszcze raz ocenić pogodę, czas do zachodu słońca i własne samopoczucie.
Na łańcuchach obowiązuje prosta zasada. Nie wyprzedzam w trudnym miejscu, nie szarpię zabezpieczenia i nie ustawiam się bezpośrednio pod osobą, która może zrzucić kamień. Jeśli ktoś przed nami utknął, cierpliwe odczekanie jest rozsądniejsze niż nerwowe szukanie obejścia poza znakowanym szlakiem.
W razie pogorszenia pogody najlepszą decyzją może być odwrót do schroniska. Sama obecność łańcuchów nie oznacza, że trasa jest bezpieczna w każdych warunkach. Sucha skała i dobra widoczność zmieniają tę wycieczkę bardziej niż różnica kilku kilometrów na mapie.
Czerwona Ławka dla kogo będzie dobrym wyborem
To znakomita trasa dla osób, które chcą poczuć wysokogórski charakter Tatr bez zdobywania szczytu wymagającego wspinaczki. Dostajemy długie podejście, dwa schroniska, skalne trudności i panoramy, które wynagradzają wysiłek. Jednocześnie nie jest to kierunek dla każdego i nie ma nic złego w tym, by zakończyć dzień przy Chacie Téryego albo Zbójnickiej Chacie.
Przed wyjściem sprawdź komunikaty TANAP-u, prognozę dla wysokich partii, godziny działania kolejki oraz wariant powrotu. Przy stabilnej pogodzie, odpowiednim obuwiu i zapasie czasu przejście przez przełęcz może być jedną z najbardziej satysfakcjonujących jednodniowych wędrówek w Tatrach Słowackich.
